ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ — КӘСІПОДАҚТАРДЫҢ БАСЫМ БАҒЫТЫ!

«Қостанай облысының кәсіподақ орталығы» Аумақтық кәсіподақтар бірлестігі еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласында қызметкерлердің құқықтарын жүйелі түрде қорғап келеді және өндірістегі жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеруге белсенді қатысады.

2025 жыл және 2026 жылдың ағымдағы кезеңі ішінде Аумақтық кәсіподақтар бірлестігінің өкілдері кәсіподақтар мен қызметкерлердің өкілдері жоқ кәсіпорындарда орын алған өндірістік жазатайым оқиғалар бойынша 12 тергеп-тексеруге қатысты.

Айта кету маңызды, Мемлекеттік еңбек инспекциясы жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі комиссиялардың құрамына кәсіподақ өкілдерін енгізе отырып, еңбеккерлердің мүдделерін қорғаудағы олардың маңызды рөлін мойындайды.

Еңбекті қорғау — кәсіподақтар қызметінің негізгі және басты бағыттарының бірі.

Кәсіподақтардың қызметінің құқықтық негізі Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде бекітілген. Кодекске сәйкес, қызметкерлердің өкілдері (ең алдымен кәсіподақтар) келесі құқықтарға ие:

• еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау мәселелеріне қатысуға;

• еңбек жағдайларына қоғамдық бақылау жүргізуге;

• жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеруге қатысуға;

• өмірі мен денсаулығына зиян келтірілген жағдайда қызметкерлердің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға.

Жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру комиссиялары не істейді?

Комиссияның жұмысы — жай ғана формалдылық емес. Ол маңызды міндеттерді орындайды:

жазатайым оқиғаның мән-жайлары мен себептерін анықтайды;

оқиғаның өндірістік қызметпен байланысты екенін немесе байланысты еместігін белгілейді;

еңбекті қорғау талаптарының бұзылуын анықтайды;

бұзушылықтарға жол берген тұлғаларды айқындайды;

болашақта осындай жағдайлардың алдын алу бойынша шаралар әзірлейді;

еңбек жағдайларын жақсарту және жұмыс орындарындағы қауіпсіздікті күшейту жөнінде ұсыныстар береді;

зардап шеккен қызметкердің жағдайының объективті қаралуын және заңда көзделген өтемақыларды алу құқығын қорғайды.

Комиссия құрамында кәсіподақтың болуы — бұл:

• қызметкерлердің пікірі ескерілетініне;

• тергеп-тексерудің объективті жүргізілетініне;

• зардап шеккендердің құқықтары бұзылмайтынына;

• қауіпсіздік қағаз жүзінде емес, нақты басымдық болатынына кепілдік.

Жұмыс берушілердің, мемлекеттік органдардың және кәсіподақтардың бірлескен жұмысы қауіпсіз еңбек ортасын қалыптастыруға ықпал етеді.