Қазақстанда Конституцияның бүкіл ел аумағында үстемдігін қамтамасыз ететін тәуелсіз орган ретінде Конституциялық Соттың рөлі күшейтілді.
Бұл азаматтар мен қызметкерлер үшін нені білдіреді?
– Тікелей жүгінуге болады.
Қазақстан Республикасының азаматтары өздерінің Конституцияда көзделген құқықтары мен бостандықтарына тікелей қатысты нормативтік құқықтық актілердің Конституцияға сәйкестігін қарау туралы Конституциялық Сотқа тікелей жүгінуге құқылы.
Азаматтардың Конституциялық Сотқа жүгіну тәртібі мен шарттары конституциялық заңмен айқындалады.
– Халықаралық шешімдер тексеріледі.
Конституциялық Сот халықаралық ұйымдар мен олардың органдары шешімдерінің орындалуын Конституцияға сәйкестігі тұрғысынан қарайды.
Егер олардың орындалуы Қазақстан Республикасының Конституциясына қайшы деп танылса, мұндай шешімдер ел аумағында орындалуға жатпайды.
– Сот шешімдері міндетті.
Заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілер Конституциялық Соттың құқықтық ұстанымдарын ескере отырып қолданылады. Егер норма Конституцияға белгілі бір түсіндіру аясында сәйкес деп танылса, ол дәл сол түсіндіруде қолданылуы тиіс.
Неліктен бұл маңызды?
Кәсіподақтар мен қызметкерлер үшін бұл:
– еңбек және әлеуметтік құқықтарды қорғаудың қосымша кепілдігі;
– азаматтардың жағдайын нашарлататын нормаларға конституциялық бақылау тетігі;
– Конституцияның өзге шешімдерден басымдығы дегенді білдіреді.
Конституция елдің басты заңы болып қала береді, ал оны қорғау тетігі бұрынғыдан да нақты әрі тиімді бола түсті.
В Казахстане усилена роль Конституционного Суда как независимого органа, обеспечивающего верховенство Конституции на всей территории страны.
Что это означает для граждан и работников?
— Можно обращаться напрямую.
Конституционный Суд по обращениям граждан Республики Казахстан рассматривает на соответствие Конституции нормативные правовые акты Республики Казахстан, непосредственно затрагивающие их права и свободы, предусмотренные Конституцией.
Порядок и условия обращения граждан в Конституционный Суд определяются конституционным законом.
-Международные решения проверяются.
Конституционный Суд проверяет исполнение решений международных организаций и их органов на соответствие Конституции.
Если их исполнение признано противоречащим Конституции Республики Казахстан, такие решения не подлежат исполнению на территории страны.
— Решения Суда обязательны.
Законы и иные нормативные правовые акты применяются с учётом правовых позиций Конституционного Суда. Если норма признана соответствующей Конституции в определённом истолковании — она подлежит применению именно в этом истолковании.
Почему это важно?
Для профсоюзов и работников это означает: дополнительную гарантию защиты трудовых и социальных прав; механизм конституционного контроля за нормами, ухудшающими положение граждан; приоритет Конституции над иными решениями.
Конституция остаётся главным законом страны, а механизм её защиты стал более чётким и действенным.
https://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.png00Костанайский Облсовпрофhttps://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.pngКостанайский Облсовпроф2026-02-24 15:00:392026-04-07 11:00:26ГРАЖДАНЕ МОГУТ ОБРАЩАТЬСЯ В КОНСТИТУЦИОННЫЙ СУД. МЕЖДУНАРОДНЫЕ РЕШЕНИЯ — ПОД КОНТРОЛЕМ КОНСТИТУЦИИ
Өңірлік коалиция аясында Қазақстан Республикасы жаңа Конституциясы жобасын талқылау өтті. Оған «SENIM» денсаулық сақтау қызметкерлері салалық кәсіподағы филиалының төрайымы Татьяна Булгацевич қатысты.
Кездесулер барысында ең жиі көтерілген мәселелер денсаулық сақтау мен білім беру салалары болды. Негізгі сұрақ — қолданыстағы кепілдіктер сақтала ма?
Қолданыстағы Конституцияда азаматтардың тегін кепілдендірілген медициналық көмек көлемін алуға және мемлекеттік оқу орындарында тегін орта білім алуға құқығы бекітілген.
Жаңа Конституция жобасында тұжырымдамалар өзгертілген: «тегін» сөзінің орнына «олардың өздері төлемейтін» деген тіркес қолданылған, сондай-ақ бастауыш және орта білімнің міндеттілігі нақтыланған.
Дәл осы тұжырымдаманың өзгеруі азаматтар арасында алаңдаушылық туғызды.
Татьяна Булгацевичтің айтуынша, Конституция жобасында негізгі қағидат — Қазақстанның әлеуметтік мемлекет екендігі сақталған. Бұл мемлекет әлеуметтік кепілдіктер мен медициналық және білім беру қызметтерін қаржыландыру бойынша жауапкершілікті өз мойнында қалдырады дегенді білдіреді.
Медициналық көмек үш бағыт бойынша көрсетіледі: кепілдендірілген көлем, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру және жекеменшік медицина.
«SENIM» денсаулық сақтау кәсіподағы жоба талқылауын мұқият қадағалап, сала қызметкерлері мен елдің барлық азаматтарының әлеуметтік кепілдіктерін қорғауды жалғастырады.
https://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.png00Костанайский Облсовпрофhttps://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.pngКостанайский Облсовпроф2026-02-24 10:58:352026-04-07 10:59:16ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯ: МЕДИЦИНА МЕН БІЛІМ БЕРУ САЛАСЫНДАҒЫ КЕПІЛДІКТЕР САҚТАЛА МА?
В рамках Региональной коалиции состоялось обсуждение проекта новой Конституции Республики Казахстан с участием председателя филиала отраслевого профсоюза работников здравоохранения «SENIM» Татьяны Булгацевич.
На встречах чаще всего поднимались вопросы здравоохранения и образования. Главный из них — сохранятся ли действующие гарантии?
В действующей Конституции закреплено право граждан на бесплатный гарантированный объём медицинской помощи и бесплатное среднее образование в государственных учебных заведениях.
В проекте новой Конституции формулировки изменены: вместо слова «бесплатно» используется выражение «не оплачиваемую ими», а также уточняется обязательность начального и среднего образования.
Именно изменение формулировки вызвало обеспокоенность у граждан.
По словам Татьяны Булгацевич, в проекте Конституции сохраняется ключевой принцип — Казахстан является социальным государством. Это означает, что государство продолжает нести ответственность за социальные гарантии и финансирование медицинских и образовательных услуг.
Медицинская помощь будет предоставляться по трём направлениям: гарантированный объём, обязательное медицинское страхование и частная медицина.
Профсоюз здравоохранения «SENIM» продолжит внимательно следить за обсуждением проекта, отстаивая социальные гарантии работников отрасли и всех граждан страны.
https://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.png00Костанайский Облсовпрофhttps://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.pngКостанайский Облсовпроф2026-02-24 10:57:382026-04-07 10:58:31НОВАЯ КОНСТИТУЦИЯ: СОХРАНЯТСЯ ЛИ ГАРАНТИИ В МЕДИЦИНЕ И ОБРАЗОВАНИИ?
Әр ұжымда тек жұмыс мәселелерімен ғана емес, қолдау іздеп те жүгінетін адам болады. Рудный қалалық емханасында ондай жан — Макжан Талғадбекұлы Ажигалиев.
Ол 1991 жылғы 30 желтоқсанда дүниеге келген. Қостанай медициналық колледжін «Емдеу ісі» мамандығы бойынша тәмамдап, кейін З. Алдамжар атындағы Қостанай әлеуметтік-техникалық университетінде психолог мамандығын алған. Бұл білімдері оған медицина саласында кәсіби қызмет атқарумен қатар, адамдардың көңіл күйін, алаңдаушылығын және үмітін терең түсінуге көмектеседі.
Бүгінде Макжан Талғадбекұлы жедел медициналық көмек бөлімшесінде фельдшер болып еңбек етеді. Оның күнделікті жұмысы — үлкен жауапкершілік, жедел шешім қабылдау және көмекке аса мұқтаж жандарға қол ұшын созу. Сонымен қатар ол емхананың кәсіподақ ұйымын басқарады.
Ол үшін кәсіподақ — жай ғана кабинеттегі жұмыс емес. Бұл — әріптестермен тығыз байланыс, қолдау көрсету, күрделі мәселелерді шешуге атсалысу. Оған кеңес сұрап келеді, ал ол әрдайым әділ әрі байыпты шешім табуға тырысады.
Оның бастамасымен ұжымда концерттер, марапаттау рәсімдері, мерекелік және корпоративтік кездесулер ұйымдастырылады. Ол мықты команда тек кәсібилікпен ғана емес, сонымен қатар адамгершілік қарым-қатынаспен, өзара құрметпен және бір-біріне сүйеніш бола білумен қалыптасатынына шынайы сенеді.
Әріптестері оның ашықтығын, ұстанымдылығын және қызметкерлердің мүддесін сабырлы, бірақ нық қорғау қабілетін ерекше бағалайды. Ең бастысы — ол адамдарды ортақ мақсат жолында біріктіре біледі.
В каждом коллективе есть человек, к которому идут не только по рабочим вопросам, но и просто за поддержкой. В Рудненской городской поликлинике таким человеком является Макжан Талгадбекович Ажигалиев.
Он родился 30 декабря 1991 года. Окончил Костанайский медицинский колледж по специальности «лечебное дело», позже получил образование психолога в КСТУ имени З. Алдамжара. Эти знания помогают ему не только профессионально работать в медицине, но и тонко чувствовать людей — их настроение, тревоги и ожидания.
Сегодня Макжан Талгадбекович трудится фельдшером в отделении неотложной медицинской помощи. Его рабочие будни — это ответственность, быстрые решения и помощь тем, кто в ней особенно нуждается. Параллельно он возглавляет профсоюзную организацию поликлиники.
Для него профсоюз — это не кабинетная работа. Это живое общение, поддержка коллег, участие в решении сложных ситуаций. К нему приходят за советом, и он всегда старается найти справедливое и взвешенное решение.
Под его руководством в коллективе проходят концерты, награждения, праздничные и корпоративные встречи. Он искренне считает, что сильная команда — это не только профессионализм, но и человеческие отношения, уважение и чувство плеча рядом.
Коллеги отмечают его открытость, принципиальность и умение спокойно, но твёрдо отстаивать интересы работников. И, пожалуй, главное — он умеет объединять людей вокруг общей цели.
https://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.png00Костанайский Облсовпрофhttps://profsoyuz.kz/wp-content/uploads/fprk_logo_krivye2020-300x289.pngКостанайский Облсовпроф2026-02-23 10:54:072026-04-07 10:55:36ЛЮДИ, КОТОРЫЕ ОБЪЕДИНЯЮТ: МАКЖАН АЖИГАЛИЕВ — О ПРОФСОЮЗЕ, ОТВЕТСТВЕННОСТИ И КОМАНДЕ
АЗАМАТТАР КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ СОТҚА ЖҮГІНЕ АЛАДЫ. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ШЕШІМДЕР — КОНСТИТУЦИЯ БАҚЫЛАУЫНДА
ГРАЖДАНЕ МОГУТ ОБРАЩАТЬСЯ В КОНСТИТУЦИОННЫЙ СУД. МЕЖДУНАРОДНЫЕ РЕШЕНИЯ — ПОД КОНТРОЛЕМ КОНСТИТУЦИИ
ЖАҢА КОНСТИТУЦИЯ: МЕДИЦИНА МЕН БІЛІМ БЕРУ САЛАСЫНДАҒЫ КЕПІЛДІКТЕР САҚТАЛА МА?
НОВАЯ КОНСТИТУЦИЯ: СОХРАНЯТСЯ ЛИ ГАРАНТИИ В МЕДИЦИНЕ И ОБРАЗОВАНИИ?
АДАМДАРДЫ БІРІКТІРЕТІН ТҰЛҒА: МАКЖАН АЖИГАЛИЕВ — КӘСІПОДАҚ, ЖАУАПКЕРШІЛІК ЖӘНЕ ҰЖЫМ ТУРАЛЫ
ЛЮДИ, КОТОРЫЕ ОБЪЕДИНЯЮТ: МАКЖАН АЖИГАЛИЕВ — О ПРОФСОЮЗЕ, ОТВЕТСТВЕННОСТИ И КОМАНДЕ