Жаңартылған Конституция мемлекеттік құрылыстың формуласын бекітеді: «Күшті Президент — ықпалды Парламент — есеп беретін Үкімет». Оның негізінде биліктің әр тармағы өз рөлін атқарып, қоғам алдында жауапкершілік жүктейтін неғұрлым теңгерімді әрі тұрақты басқару жүйесін қалыптастыруға ұмтылыс жатыр.

Қабылданған өзгерістер өкілеттіктерді неғұрлым тең бөлуге бағытталған. Президенттің бір реттік мерзімін енгізу және Мемлекет басшысының партиялық тиесілігіне тыйым салу саяси бейтараптықты нығайтуға және ықпалдың бір қолға шоғырлану тәуекелдерін азайтуға ықпал етеді.

Сонымен қатар Парламенттің рөлі күшейтіліп, азаматтардың құқықтарын сот арқылы қорғау тетіктері қосымша дамытылуда. Бұл мемлекеттік институттардың жауапкершілігін арттыруға және халық мүддесін қорғауға бағытталған дәйекті саясатты білдіреді.

Қазақстан президенттік республика болып қала береді, мұнда Президентке биліктің барлық тармақтарының үйлесімді жұмысын қамтамасыз ету және елдің тұрақты дамуы үшін олардың тиімді өзара іс-қимылын ұйымдастыру міндеті жүктелген.

Арқалық қаласындағы «Арқалық арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы» КММ-де бастауыш кәсіподақ ұйымының төрағасы Хасен Шыңғыс алдағы Қазақстан Республикасы Конституциясының жобасы бойынша өткізілетін республикалық референдумға арналған кездесу өткізді. Референдумда қойылатын сұрақ: «Сіз Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдайсыз ба?».

Кездесу барысында қатысушыларға конституциялық өзгерістердің негізгі бағыттары мен олардың құқықтық мемлекетті одан әрі дамытудағы, әлеуметтік әділеттілік қағидаттарын нығайтудағы және азаматтардың кепілдіктерін кеңейтудегі маңызы түсіндірілді.

Әсіресе қызметкерлердің әлеуметтік-экономикалық құқықтарын қорғау, еңбекшілердің заңды мүдделерін қамтамасыз етудегі кәсіподақтардың рөлі, сондай-ақ әрбір қызметкердің белсенді азаматтық ұстанымының маңыздылығы мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Референдумға қатысу – ел болашағына деген жауапкершіліктің көрінісі әрі демократиялық институттарды нығайтуға қосылған үлес екені атап өтілді.

Орталықтың кәсіподақ мүшелері республикалық референдумды өткізуді қолдайтындарын білдіріп, жаңа Конституция жобасы әлеуметтік әділеттілікті дамыту мен қызметкерлердің кепілдіктерін күшейту жолындағы маңызды кезең екенін атап өтті.

Қазақстан Республикасы Конституциясының жаңа редакциясында президенттік институтқа қатысты маңызды ережелер бекітілді. Енді нақты қандай өзгерістер енгізілді және оның маңызы неде — соған тоқталайық.

Президенттіктің бір реттік мерзімі

Енді Конституция деңгейінде бір адам Президент лауазымын тек бір рет қана атқара алатыны туралы норма бекітілді. Бұл ереже биліктің ауыспалылығы қағидатын нығайтуға және елдің саяси жүйесін дамытуға бағытталған.

Сайлау — алдын ала

Президент сайлауын өткізу мерзімдері өзгертілді. Енді сайлау қолданыстағы Президенттің өкілеттік мерзімі аяқталғанға дейін кемінде екі ай бұрын өткізілуі тиіс. Мұндай тәсіл биліктің сабақтастығын қамтамасыз етуге және саяси тұрақсыздық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, болашақ мемлекет басшысы бүкілхалықтық дауыс беру арқылы өз легитимдігін дер кезінде растауға мүмкіндік алады.

Ерікті отставка

Президент өз еркімен отставкаға кетуге құқылы, ол үшін Конституциялық Сотқа өтініш береді. Сот бұл шешімнің жеке қабылданғанын және ешқандай қысымсыз жасалғанын растауы тиіс. Тиісті қорытынды шығарылған сәттен бастап Президенттің өкілеттігі тоқтатылады.

Осы нормалардың Конституцияда бекітілуі саяси рәсімдердің ашықтығын арттырып, олардың болжамдылығын қамтамасыз етеді және мемлекеттік институттарға деген сенімді күшейтеді.